على محمدى خراسانى
22
شرح مكاسب (فارسى)
5 - شريف العلماء مازندرانى كه از اساتيد معظم جناب شيخ اعظم بوده ، حال از طرفى در آن عصر زعيم حوزهء علميه كربلا مرحوم آيت اللّه سيد مجاهد بود و از طرفى عموى گرامى شيخ سفارش كرده بود كه حتما به زيارت سيد برويد اين دو عامل سبب شد كه شيخ اعظم در خدمت پدر بزرگوارش به قصد زيارت سيّد حركت كنند . نخستين ديدار با سيّد در مجلس درس اين فقيه نامآور برگزار مىشود ، درسى پررونق ، افاضل از محضر سيّد استفاده مىبرند و سيّد مشغول افاده است . شيخ اعظم و پدر وارد مىشوند . مرحوم سيّد ، والد گرامى شيخ را احترام بسيار كرده و او را در صدر مجلس نزديك خويش جاى مىدهد . شيخ اعظم به مقتضاى ادب و برحسب سن شريفش كه 18 سال بيشتر ندارد در اواخر مجلس درس با كمال ادب مىنشيند . سيّد مجاهد نخست به دو ميهمان عزيز و تازه وارد خوشآمد مىگويد سپس وارد بحث مىشود . آن روز بحث سيّد پيرامون نماز جمعه در دوران غيبت كبرى است [ يكى از مسائل قابل توجه و پيچيده همين مسئله است و بطور كلّى درباره آن چهار نظريه متفاوت ابراز شده . 1 - گروهى از فقهاء نماز جمعه را در عصر غيبت حرام مىدانند . 2 - و گروهى آن را مستحب مىشمارند . 3 - و گروه سوّم آن را واجب تخييرى مىدانند كه رأى مشهور همين است . 4 - و گروهى طرفدار وجوب عينى تعيينى جمعه هستند ] كه آيا اصولا نماز جمعه در عصر غيبت حرام است آيا جايز ؟ بر فرض جواز آيا مستحب است يا واجب ؟ بر فرض وجوب آيا تخييرى است يا تعيينى ؟ سخن در دو جبههء نفى و اثبات پيرامون اين مسئله به درازا مىكشد و از